Het gewicht waarmee de dissel van je caravan op de kogel van de auto drukt, heet kogeldruk. Is die te laag, dan gaat de combinatie bij zijwind of een inhalende vrachtwagen eerder slingeren, en meestal is dat met wat schuiven in de caravan op te lossen. Meten doe je met een personenweegschaal en een stuk hout.
Wat de weegschaal aangeeft als de beladen caravan op dat hout rust, is je kogeldruk. Volgens de ANWB zit de beste waarde voor de meeste combinaties tussen 50 en 75 kilo, en je blijft altijd onder het laagste maximum dat voor jouw combinatie geldt. Wij maten het in onze caravanjaren aan het begin van elke zomer, met alles erin, en later nog een keer nadat de fietsen op de dissel stonden.
Meten met een weegschaal
Een gewone personenweegschaal is genoeg. Leg er een plankje van een centimeter of twee dik op, zodat de druk verdeeld wordt. Het stuk hout moet precies zo lang zijn als de afstand tussen dat plankje en de onderkant van de koppeling wanneer de caravan waterpas staat.
Laad de caravan zoals je op vakantie gaat, dus met de gasflessen en wat er normaal in de disselbak ligt. Op een vlakke ondergrond draai je het neuswiel tot hij waterpas staat, waarna de weegschaal met het plankje onder de koppeling komt en het hout rechtop daartussen. Draai het neuswiel langzaam omhoog tot alle druk op het hout rust, en lees de weegschaal af (bij ons ging dat het makkelijkst met z’n tweeën, een die draaide en een die op de knieën naar het schermpje keek).
Er bestaan ook neuswielen met een ingebouwde drukmeter. Die zijn handig om onderweg na een boodschappenronde even te kijken, al meet zo’n ding minder precies dan de weegschaal.
Welk maximum geldt
Auto, trekhaak en caravan hebben elk een eigen maximum, en het laagste daarvan is wat voor jou geldt. Dat van de auto vind je in het instructieboekje en dat van de trekhaak op het typeplaatje, terwijl je voor de caravan op het typeplaatje of in de papieren kijkt. Heeft de auto 75 kilo, de trekhaak 100 en de caravan 150, dan mag er 75 kilo op de kogel.
Te laag, te hoog
Met te weinig kogeldruk leunt de caravan nauwelijks op de auto, en bij zijwind of als een vrachtwagen je inhaalt, kan hij gaan zwaaien. Leg zware spullen dan meer naar voren, boven of vlak voor de as, maar niet helemaal voorin, want dan schiet je weer door.
Is de kogeldruk te hoog, dan zakt de achterkant van de auto in. Je hebt dan voorin minder grip, en bij een drempel of de oprit van een veerboot kan de achterkant schrapen. Verplaats in dat geval spullen naar achteren richting de as. De gasflessen horen in de disselkast en daar haal je ze niet weg, al schelen lichtere flessen van kunststof wel wat.
Wat fietsen op de dissel doen
Een fietsendrager op de dissel staat ver voor de as, en alles wat erop staat, komt bijna volledig op de kogel. Een drager van 10 kilo met twee gewone fietsen voegt zo’n 40 kilo toe, en met twee e-bikes is het eerder 60.
Bij ons stonden er twee gewone fietsen op een Thule Caravan Superb, en zelfs dat was genoeg om de indeling van de caravan om te gooien. De koelbox en de tassen die voorin stonden, gingen naar boven de as, en daarna zaten we op 68 kilo, met een auto die er 75 mocht hebben. Twee e-bikes zouden daar nog zo’n 20 kilo bovenop hebben gezet.
Heb je sinds vorige zomer andere fietsen gekocht, of een andere drager, dan zou ik opnieuw meten, ook als het toen ruim paste.
En op de trekhaak, zonder caravan?
Zet je de fietsen op een drager op de trekhaak, dan gaat het om dezelfde kogeldruk van de auto en de trekhaak, maar meten is dan niet nodig, omdat drager plus fietsen gewoon is wat er op de kogel komt. Hoe je dat uitrekent, staat op kogeldruk trekhaak en fietsendrager.
Veelgestelde vragen
Hoe meet ik de kogeldruk van mijn caravan?
Met een gewone personenweegschaal en een stuk hout. Je zet de caravan beladen en waterpas neer, legt een plankje op de weegschaal en zet het hout rechtop tussen dat plankje en de koppeling. Draai dan het neuswiel omhoog tot de caravan op het hout rust, en wat de weegschaal dan zegt, is je kogeldruk. Met z'n tweeën gaat het een stuk makkelijker.
Hoeveel kogeldruk moet een caravan hebben?
De ANWB houdt voor de meeste combinaties 50 tot 75 kilo aan als beste waarde. Waar je in elk geval niet overheen mag, is de laagste van de drie maxima van auto, trekhaak en caravan.
Welke kogeldruk geldt: die van de auto, de trekhaak of de caravan?
Altijd de laagste. Stel dat je auto 75 kilo mag, de trekhaak 100 en de caravan 150, dan zit je aan 75 vast. Die getallen vind je in het instructieboekje van de auto, op de typeplaatjes en in de papieren van de caravan.
Wat gebeurt er met de kogeldruk als ik fietsen op de dissel zet?
Die schiet omhoog, omdat de fietsen voor de as staan en hun gewicht bijna helemaal op de kogel komt. Met twee e-bikes op een disseldrager kan het om 60 kilo gaan. Bij ons moesten de koelbox en de tassen naar achteren toen de fietsen erop kwamen, en dat waren nog gewone fietsen.
Wat als de kogeldruk te laag is?
Dan drukt de caravan te weinig op de trekhaak, en dat merk je bij zijwind of als er een vrachtwagen langs komt, want dan gaat hij sneller slingeren. Meestal los je het op door zware spullen wat naar voren te schuiven, tot boven of vlak voor de as.