In de jaren met de caravan rekenden we elke zomer netjes met kogeldruk, maar dat was met een andere auto en een andere trekhaak. In het voorjaar van 2023, de caravan was al weg, kochten we twee e-bikes en een nieuwe drager. Pas op de oprit, met de fietsen er al op, kwam ik op het idee om naar het plaatje op de trekhaak van onze auto van toen te kijken, en daar stond 50 kilo, terwijl de drager zelf al bijna 18 woog. We hebben die middag nog even gerekend met de accu’s eruit, maar ook dan kwam het niet in de buurt. Voor de zomervakantie reden we in een Passat stationwagen met een trekhaak van 80 kilo.
Trek je een caravan? Hoe je de kogeldruk van een caravan meet met een weegschaal, staat op kogeldruk caravan.
Wat het is
Kogeldruk is het gewicht dat van bovenaf op de kogel van je trekhaak mag drukken. Bij een caravan is dat het gewicht waarmee de dissel op de kogel rust. Bij een fietsendrager telt alles wat aan de kogel hangt, dus naast de fietsen ook de drager zelf, en de tas die je er op het laatste moment nog tussen propt.
Elke trekhaak heeft daar een maximum voor, en dat staat los van het trekgewicht: een auto die 1.500 kilo mag trekken, kan best een kogeldruk van 50 kilo hebben.
De som
Je telt het gewicht van de drager op bij dat van alle fietsen. Komt er minder uit dan de kogeldruk op het plaatje, dan past het.
Onze eigen drager, de Thule EasyFold XT 2, weegt 17,9 kilo. Onze e-bikes wegen op de weegschaal 26 en 27 kilo, wat samen 70,9 kilo op de kogel maakt, en omdat de Passat 80 mag, past dat ruim. Met een trekhaak van 75 zou het ook nog lukken; bij 70 kwamen we er net boven uit. Halen we de accu’s eruit, dan scheelt dat 6 kilo en komen we op 64,9.
| Situatie | Gewicht op de kogel | Past bij kogeldruk |
|---|---|---|
| 2 gewone fietsen (2 × 15 kg) + drager 15 kg | 45 kg | 50 kg en hoger |
| 2 e-bikes zonder accu (2 × 22 kg) + lichte drager 13 kg | 57 kg | 60 kg en hoger |
| 2 e-bikes zonder accu (2 × 22 kg) + drager 18 kg | 62 kg | 65 kg en hoger |
| 2 e-bikes met accu (2 × 25 kg) + drager 18 kg | 68 kg | 70 kg en hoger |
| 2 e-bikes met accu (2 × 25 kg) + drager met lift 25 kg | 75 kg | 75 kg en hoger |
| 3 gewone fietsen (3 × 15 kg) + drager 20 kg | 65 kg | 65 kg en hoger |
| 2 e-bikes + kinderfiets (25 + 25 + 10 kg) + drager 22 kg | 82 kg | 85 kg en hoger |
| 3 e-bikes (3 × 25 kg) | 75 kg alleen aan fietsen | Past op geen enkele drager (max 60 kg) |
Waar het staat
Op de trekhaak zit een typeplaatje met een D-waarde en een S-waarde. De S-waarde is de kogeldruk in kilo’s. Bij een afneembare trekhaak zit het plaatje vaak op het vaste deel onder de bumper, en dan moet je op je knieën met een zaklamp. Zie je alleen een D-waarde of niets, kijk dan in het instructieboekje onder maximale kogeldruk of maximale verticale belasting.
Staat er op de trekhaak een ander getal dan in het boekje, dan geldt het laagste van de twee. En lees in het boekje door: sommige fabrikanten geven voor een fietsendrager een lager maximum dan voor een aanhanger, omdat een drager verder achter de kogel hangt. Tesla doet dat bij de Model Y: 100 kilo met een aanhanger, 72 met een drager.
Richtwaarden per autotype
Om vooraf een idee te krijgen, kun je met deze gangbare waarden rekenen, maar wat op je eigen plaatje staat, gaat altijd voor.
| Autotype | Gangbare kogeldruk |
|---|---|
| Kleine auto (Polo, Corsa, 208) | 50 tot 75 kg |
| Middenklasse (Golf, Focus, 308) | 75 kg |
| Stationwagen en MPV (Passat, Octavia, Touran) | 75 tot 90 kg |
| SUV en grote auto | 80 tot 100 kg |
| Elektrische auto | 50 tot 75 kg, soms meer, soms geen trekhaak toegestaan |
Op welke fietsendrager past op mijn auto staat het per automodel, met de dragers die erop passen.
Mijn moeder rijdt een Polo met een trekhaak van 55 kilo, en daar passen twee e-bikes met geen enkele drager op. Ze is er een zomer met één fiets mee naar Drenthe geweest en neemt sindsdien één e-bike en één gewone fiets mee.
Als het krap is
De drager zelf is de makkelijkste plek om gewicht te winnen. Tussen de Uebler i21 van 13 kilo en een liftdrager van 25 kilo zit 12 kilo.
Met de accu’s eruit scheelt het 2,5 tot 4 kilo per fiets. Ik doe dat zelf ook als het gaat regenen, omdat de accu dan droog in de auto ligt.
Lukt het dan nog niet, dan blijft er één e-bike en één gewone fiets over, zoals bij mijn moeder, of je legt de zwaarste fiets in de auto als de achterbank plat kan.
Soms zijn er voor hetzelfde automodel trekhaken met een verschillende kogeldruk. Een trekhaakspecialist kan je dat vertellen, en als je toch een nieuwe auto koopt, zou ik er vragen voordat je tekent.
Wat vaak vergeten wordt
Het gewicht van de e-bike zelf wordt vaak onderschat. Fabrikanten geven het meestal op zonder accu en zonder slot, bagagedrager of kinderzitje, en mijn “23 kilo”-fiets bleek er 27 te wegen. Je controleert het door met en zonder fiets op een personenweegschaal te gaan staan; het verschil is wat de fiets weegt.
Wie een derde fiets op een adapter zet, moet weten dat die ver van de kogel staat en daardoor harder aan de trekhaak trekt dan zijn gewicht doet denken. Fabrikanten geven voor die plek dan ook een lager maximum, zie 3 fietsen.
En de drager heeft een eigen maximum, los van je trekhaak. De meeste betere dragers mogen 30 kilo per fiets en 60 in totaal, maar sommige minder; de Thule VeloCompact 2 mag 46 kilo in totaal, wat met twee e-bikes al snel te weinig is.
Liever niet zelf rekenen? De fietsendrager check doet het per drager, en laat de dragers die te zwaar zijn voor jouw trekhaak weg.
Veelgestelde vragen
Waar vind ik de kogeldruk van mijn trekhaak?
Op het typeplaatje van de trekhaak, een sticker of gegraveerd plaatje bij de kogel of op het vaste deel onder de bumper. Zoek de S-waarde of 'max. vertical load', in kilo's. Het staat ook in het instructieboekje van de auto, onder maximale kogeldruk.
Hoeveel kogeldruk heb je nodig voor 2 elektrische fietsen?
Minimaal 75 kilo. Twee e-bikes van 25 kilo plus een drager van 13 tot 25 kilo is 63 tot 75 kilo. Met een lichte drager en de accu's eruit kom je rond de 57; met een trekhaak van 50 kilo past het nooit.
Wat gebeurt er als ik de kogeldruk overschrijd?
Dan belast je de trekhaak en de bevestiging aan de auto meer dan waarvoor ze gemaakt zijn, en die kunnen vervormen. Je merkt het ook aan het sturen, omdat er minder gewicht op de voorwielen staat. En mocht er iets gebeuren, dan kan de verzekeraar er moeilijk over doen.
Hebben elektrische auto's een lagere kogeldruk?
Vaak wel. Veel EV's zitten op 50 tot 75 kilo, en sommige mogen geen trekhaak. Let ook op een apart maximum voor fietsendragers: een Tesla Model Y mag 100 kilo kogeldruk met een aanhanger, maar volgens de handleiding 72 kilo met een fietsendrager.
Telt het gewicht van de drager mee voor de kogeldruk?
Ja, alles wat aan de kogel hangt telt mee, de drager zelf dus ook. Tussen een drager van 13 kilo (Uebler i21) en een van 25 kilo (Pro-User Bike Lift) zit al 12 kilo verschil op de kogel.
Is de kogeldruk hetzelfde als het trekgewicht?
Nee, en ze hebben ook weinig met elkaar te maken. Het trekgewicht is wat de auto mag trekken, bijvoorbeeld 1.500 kilo, terwijl de kogeldruk gaat over wat er van bovenaf op de kogel mag drukken, meestal 50 tot 100 kilo. Een auto die zwaar mag trekken, kan dus best een lage kogeldruk hebben.